زندگینامه سید علی اضغر کردستانی
دسته بندی : وبلاگ تاریخ :۱ام آبان, ۱۳۹۶نویسنده :

زندگینامه سید علی اصغر کردستانی

زندگینامه سید علی اصغر کردستانی » سید علی‌اصغر کردستانی (باباشهابی) (زادهٔ ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی در صلوات‌آباد، سنندج – درگذشتهٔ بعد از سال ١٣٢٣ خورشیدی) خوانندهٔ کُرد و از اساتید آواز دوران قاجار و اوایل پهلوی است که وسعت صدا، تحریرهای ریز پی‌درپی در صدای اوج و ادای تحریر روی واجهای زمینه ی نامأنوس در آواز ایرانی همچون «ای»(با بسامد بسیار بالا)، «او» و حتی صامت«م»، از ویژگی‌های آواز اوست.


شرح زندگی

سیدعلی‌اصغر کردستانی، فرزند سیدنظام‌الدین، فرزند سیدجامی، فرزند سیدمحمد جواد، فرزند سیدابراهیم است. سید نظام الدین دارای ٥ فرزند پسر بوده که ترتیب و توالی به دنیا آمدن آنها مشخص نیست اما به استناد روایات شفاهی متواتر، سیدعلی‌اصغر در سال ١٢٥٥-١٢٦٠ خورشیدی در روستای صلوات‌آباد، نزدیک سنندج به دنیا آمداست . علت تکیه بر روایات شفاهی در خصوص تاریخ تولد این است که ایشان اقدام به دریافت شناسنامه نکرده بوده است

به استناد شناسنامه فرزند بزرگ سید، ایشان قبل از سال ۱۲۸۴ (۱۹۰۵) با بانویی به نام ماه‌شرف خانم ازدواج کرده است. ثمرهٔ این ازدواج سه پسر به نام‌های سیدعبدالاحد، سیدمسیح و سیدعلی‌اشرف و دو دختر به نام‌های زهرا و شرافت بوده‌است.

پسر بزرگشان، عبدالاحد، در سال ۱۲۸۴ (۱۹۰۵) متولد شده و پس از ۷۹ سال عمر کرده در سال ١٣٦٣ فوت می‌کند. سال ۱۲۹۵ (۱۹۱۶) پسر دومشان به اسم مسیح به دنیا می‌آید که در کودکی فوت می‌کند و سیدعلی‌اشرف، پسر سومشان که با پسردومی در یک سال متولد شده بودند نیز در سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) فوت می‌کند.

سید علی اصغر کردستانی


زندگی کاری و هنری

قرارداد سید با کمپانی پُلیفُن جهت ضبط صفحه
در دوره دوم ضبط صفحات پُلیفُن در ایران یعنی سال ١٣٠٧ش و انتشار صفحات در سال ١٣٠٨ش ، روندی جهت دعوت از هنرمندان برای ضبط صفحه و قرارداد با آنها صورت گرفته است که در مورد سیدعلی اصغر کُردستانی به صورت زیر بوده است .
در اواخر تابستان ١٣٠٧ش نماینده کمپانی پُلیفُن در ایران یعنی « عزرا میرحکاک و اولاده » اولین آگاهی خود با نمره اعلان ٧٧٢ را در صفحه اول روزنامه اطلاعات ، جهت دعوت از هنرمندان برای ضبط صفحه درج مینماید :

” بشارت – عن‌قریب ماشین برای پر کردن صفحات پلیفون خواهد رسید لذا بعموم آرتیست های ایرانی اخطار می شود در صورت مایل بودن بحبس صوت خود قبلاً به کمپانی پُلیفُن «عزرا میر حکاک و اولاده» خیابان چراغ برق یا سبزه میدان به تجارتخانه اساسی مراجعه فرمایند. مشتریان محترم ما بایستی متذکر باشند که این مرتبه صفحات پلیفون با ماشین برق پُر خواهد شد. البته تصدیق میفرمائید صفحات سابق پُلیفُن تا چه اندازه رضایت خاطر آنان را جلب نموده ولی بس باز ما قناعت نکرده این مرتبه ماشین برق را که خیلی جدید است با بهترین مکانیک که معروف در تمام دنیا است برای مشتریهای محترم خود تهیه نمودیم، امید است این خدمت ما مقبول عامه شود” .

در تاریخ ١٣٠٧/٨/٦ش در سنندج عزرا میرحکاک و سید علی اصغر کُردستانی جهت ضبط صفحه قراردادی را عقد نموده اند، که متن آن به صورت زیر است :

” آقای سید اصغر شهابی خلف مرحوم آقای سید نظام الدین صلوات آبادی با آقای حیّم حکاکی بغدادی حاضر شدند. آقای شهابی ملتزم شد از تاریخ حال که ٦ آبان ماه ١٣٠٧ الی مدت یکسال که ٦ آبان ماه ١٣٠٨ میباشد موازی ده[١٠] صفحه دو رو از آواز و صدای کُردی برای آقای حیم پرکرده در مقابل مبلغ هفتاد تومان نقد رایج ، و نیز ملتزم شد در این مدت یکسال مرقوم، تا ده[١٠] صفحه آقای حیم پر از آواز کُردی نکرده حق نداشته باشد در جای دیگر و در ماکینه دیگری آواز کُردی› بخواند نه در ایران و نه در خارج ایران، و آقای حکاکی متعهد شد تمام مخارجات آقای شهابی و ذهاب وایاب آن از مال خود به آقای شهابی بدهد با ده روز توقف شهابی در طهران، و طرفین متعهد گشته ولازمه ذمه خود گردانیدند هر کدام از قنطرات مرقومه تخلف کردند مجاناً مبلغ هفتاد تومان بآن دیگری بدهد. بعد از یک ماه ماشین آقای حکاکی حاضر گردد و آقای شهابی تکاهل از خواندن آواز کُردی از هرقبیل از صفحه های او نموده مبلغ نود تومان از مال خود تحویل حکاکی بدهد، و حضوراً مبلغ بیست و پنج تومان از هفتاد تومان حق‌العمل، آقای حکاکی به آقای شهابی تحویل داد و باقی مبلغ در وقت پرکردن از صفحه های مرقومه از آواز کُردی باو تحویل دهد. تحریراً فی ٦ آبان ماه ١٣٠٧ ”

با اینکه در متن قرارداد ضبط ١٠ صفحه درج شده اما آنچه در عمل ضبط شده است، ١٥ صفحه دو طرفه میباشد که از این پانزده صفحه ١٤ صفحه ی آن در دسترس است و اسامی آنها به قرار زیر است؛
۱- آواز شوشتری ۲- آواز بیات ترک ۳- آواز بیات اصفهان ۴- آواز حجاز ۵- آواز سه گاه ۶- آواز دشتی(غم انگیز) ۷- آواز همایون/بیداد ۸- تصنیف بیات اصفهان(ئای له له نجه و لار) ۹- تصنیف افشاری( هه ی نابێ نابێ)۱۰- تصنیف بیات ترک(یارغه زاڵ) ١١- تصنیف افشاری-ناری(ده ردی هیجران) ١٢- تصنیف شور-طاهری(ئه ی ره فێقانی ته رێقه ت) ١٣- تصنیف دشتی(غه مگین و دڵپه شێوم) ١٤- تصنیف دشتی(کراس کورتێ) .

آوای جانسوز و دلنشین او حتی شنوندگانی را که به زبان کردی آشنا نیستند و مفهوم کلمات آوازها و ترانه‌های او را نمی‌دانند، مجذوب و محظوظ می‌کند.


سبک موسیقی سید علی اصغر کردستانی

ابداع سبکی متفاوت در موسیقی کردی

ماموستا قادر دیلان : “سید علی اصغر همه گونه آهنگی اعم از ترانه و مقام را اجرا کرده و سبکی کاملاً کردی به آن ها داده است. مثلا ما به محض شنیدن کارهای او، خیلی سریع می فهمیم که این صدا صدای سید علی اصغر است زیرا سبک اجرایش با تمامی خوانندگان دیگر کاملاً متفاوت است.”

ali asghar kordestani

موسیقی سیدعلی اصغر از سه قسمت عمده تشکیل شده است:
یکم: به کارگیری لغات اصیل کردی. البته نه هر واژه ای. سید علی اصغر در اجرای بسیاری از مقام ها از اشعار مولوی کرد بهره گرفته است و در ترانه هایش نیز بیشتر از اشعار وفایی استفاده کرده است. او برای مقام ها، ترانه ها و آهنگ هایش هیچگاه واژه بیگانه به کار نگرفته است. در حالیکه او در جامعه ای زندگی کرده که زبان رسمی آن غیر کردی بوده است.

دوم: سبک ویژه تلفیق آهنگ با موسیقی. سید علی اصغر همه گونه آهنگی اعم از ترانه و مقام را اجرا کرده و سبکی کاملاً کردی به آن ها داده است. مثلا ما به محض شنیدن کارهای او، خیلی سریع می فهمیم که این صدا صدای سید علی اصغر است زیرا سبک اجرایش با تمامی خوانندگان دیگر کاملاً متفاوت است. کسی نیز تا به حال نتوانسته آهنگ های این خواننده معروف را همپای او بازخوانی کند. همینطور نوازندگان و سازهایی که صدای وی را همراهی کرده اند همگی غیر کرد بوده اند. صدای رسا و زیبای سیدعلی اصغر سوپرانو یا چپ کوک است که بسیار قوی و اثرگذار بوده به گونه ی که نوازندگان همراهش هم از یاد برده اند که فارس هستند. به همین دلیل شیوه نواختن آهنگ ها و آوازهای این هنرمند اگر کاملاً کردی هم نباشند بیشتر رنگ و بوی کردی دارند.

سوم: سید علی اصغر کردستانی مقام ها را به سبک خود اجرا کرده و جدا از پدید آوردن فضایی کردی، آن ها را به سبک خودیش تغییر داده است. این تغییرات گاه چشمگیر است تا آنجا که همه کس بداند این آهنگ کردی است. هرچند بسیاری این تغییرات را مثبت نمی دانند. اما من این ایراد را وارد نمی دانم، زیرا در میان هر ملتی این مقامات با عناوینی مانند عربی، کردی، فارسی و ترکی تغییر می کند. در واقع مقام همانند نردبان موسیقی است. مثلاً مقام کرد که در میان عرب ها، فارس ها و کردها به آن گفته می شود “مقام کرد”. البته هر کدام از این ها ادعا می کنند این مقام متعلق به ما است و به زبان دیگری برگردانده شده است، زیرا در نحوه اجرای این مقام ها تفاوت هایی وجود دارد.
به عبارتی سیدعلی اصغر کردستانی بی آنکه خودش هم آگاه باشد، راه راست و هموار را در پیش گرفته و تلاش بسیاری برای به ارتقای جایگاه آهنگ کرده، که بخش بسیار بزرگی از موسیقی است. امیدواریم که خوانندگان نسل جدید و نسل آینده از سبک سیدعلی اصغر پیروی کنند. آن ها همراه با فراگیری علمی هنر خوانندگی و یادگیری تاریخ موسیقی می بایست خود را مهیای پیمودن راه های جدید کنند. این پیش زمینه ها برای اینکه موسیقی خودمان را تمام و کمال فراگیریم و آن را در آینده ای نزدیک جهانی کنیم بسیار ضروریست.


 

منابع :


این مطلب چندتا لایک داشت؟
نظرات خود را بیان کنید!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

telegram channel